Kan ik bewegen met diabetes?

Disclaimer: dit is geen medisch advies. Bespreek altijd met je arts hoe je dit kan aanpakken, vooral in samenhang met medicatie.

Diabetes hoeft geen belemmering te zijn om actief te leven – integendeel, regelmatig bewegen kan juist een krachtig hulpmiddel zijn om je bloedsuiker beter te reguleren, je conditie te verbeteren en je algehele welzijn te versterken.

Wat is diabetes?

Diabetes is een chronische aandoening waarbij je bloedsuikergehalte verhoogd is. Aan de basis ligt vaak een gebrekkige productie van of resistentie voor het hormoon insuline.

Types

• Type 1: Geen productie van insuline. Komt voornamelijk voor bij jongeren en volwassenen.
• Type 2: Meest voorkomende vorm, waarbij het lichaam niet of onvoldoende reageert op de geproduceerde insuline.
• Secundaire diabetes: Ten gevolge van andere ziekten, genetische defecten, endocrinologische afwijkingen, medicijnen, immunologische afwijkingen of bepaalde infecties.
• Zwangerschapsdiabetes: Ontstaat tijdens zwangerschap door fysiologische insulineresistentie.
• LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults): Langzame vorm van type 1 diabetes die op latere leeftijd ontstaat.
• MODY (Maturity Onset Diabetes of the Young): Erfelijke vorm, begint meestal op jonge leeftijd (10-25 jaar).
• MIDD: Zeldzame erfelijke vorm via de moeder, gepaard met gehoorverlies.
• Type 3c: Ontstaat door schade aan de pancreas (ontsteking, kanker of operatie).
• Type 3 (Alzheimer): Hypothetische vorm waarbij het brein geen insuline meer aanmaakt.
• Diabetes insipidus: Heeft niets met bloedsuiker te maken, maar met vochtbalans.

Bewegen met diabetes

Duurtraining - voordelen voor type 2

• Het verlagen van HbA1c-gehalte
• Verlaging van triglyceriden
• Verlaging van bloeddruk
• Verlaging van insulineresistentie
• Vermindering van sterfte door hart- en vaatziekten
• Minimaal 150 minuten training per week
• Niet meer dan twee dagen rust tussen trainingen

Krachttraining - voordelen voor type 2

• Toename van spiermassa
• Betere lichaamssamenstelling
• Meer kracht
• Beter fysiek functioneren
• Verbeterde mentale gezondheid
• Verhoogde botdichtheid
• Verbeterde bloeddruk en vetwaarden
• Minstens twee keer per week, 1 tot 3 sets van 10–15 herhalingen en 8–10 oefeningen per sessie

HIIT: Alleen aangeraden voor mensen die stabiel zijn met ervaring met regelmatige matig-intensieve trainingen. Opstarten onder begeleiding.

Combinatie van Kracht- en Duurtraining: Geeft betere resultaten voor de glycemische controle dan wanneer slechts één van de twee wordt gedaan.

Timing van beweging

Bewegen direct na het eten vermindert de kans op een hyperglycemie. Tien minuten bewegen na elke maaltijd verlaagt de bloedsuiker gemiddeld met 12%.

Zittijd onderbreken

Het elke 30 minuten onderbreken van zittijd met drie minuten lichte beweging zorgt voor een daling van de gemiddelde bloedsuiker met 2–3 mmol/L.

Beweegadvies voor mensen die insuline gebruiken

• Bij meer dan 30 minuten matig-intensieve inspanning: overweeg insulinedosis verlagen of extra koolhydraten
• Sport je binnen 2–3 uur na een bolusinsuline: verlaag de insulinedosis
• Is de bloedsuiker < 5 mmol/l bij start van sporten: neem 15–30 gram koolhydraten
• Bij waarde tussen 5 en 8 mmol/l: overweeg afhankelijk van inspanning extra koolhydraten

Conclusie

Bewegen is een belangrijk onderdeel binnen het behandelplan van diabetes. Gesuperviseerde training heeft meer effect dan zonder supervisie.

— Jelle Nuyts